|
|
|
İSVEÇ DİYETİ
PROF DR METİN ÖZATA
|
İsveç Diyeti son zamanlarda yaygınlaşan ancak sağlığa
zararlı bir diyettir. Bu diyette kalori çok az olup bol kafeinli
içecekler yani kahve vardır. Bu kadar kalorisiz bir diyetle belki kilo
verirsiniz ancak kaslarınız erir gider. Ayrıca eğer insülin direnci
varsa alınan kahveler nedeniyle kan şekeriniz iyice bozulur ve halsiz,
yorgun, bitkin bir hale gelirsiniz. Her defasında tekrar ettiğim gibi
kilonuzun altında yatan neden ortaya konulmazsa yapacağınız her türlü
diyet başarısız olmaya mahkumdur. Vücudunuzdan bundan zarar gördüğü gibi
kilo veremeyince moral bozukluğu da ortaya çıkar. Biz bu nedenle
magazin sayfalarında yer alan popüler diyetler önermiyoruz. Önemli olan
sizdeki hormon ve metabolizma bozukluğuna göre bir beslenme proğramı
yapmaktır. Bunun yolu da öncelikli olarak obezite ile uğraşan bir
ENDOKRİN uzmanına başvurmaktır.
Kişiler kilolardan kurtulmak için bazı reklamlara
kanıp yanlış uygulamalar yapabilmektedir. Bunlar sağlık açısından
zararlıdır.
Örnek verecek olursak:
- Tek tip gıda ile beslenmek: sadece maden suyu
içmek, sadece karpuz veya greyfurt yemek gibi, hiçbir bilimsel temeli
olmayan diyetler, sağlık açısından çok zararlıdır. Belki aç kaldığınız
için kısa sürede kilo verirsiniz, ancak uzun dönemde yeterli
beslenmediğiniz için başka hastalıklara yakalanma şansınızı
artırırsınız. Böyle kilo verenlerin hemen hepsi de kısa süre sonra
verdikleri kiloyu geri alır ve hatta daha fazla şişmanlarlar.
- Naylon eşofman giymek veya hamamda terlemek: Bu
metotlar terlemeye ve su atılmasına yarar. Yağ miktarında azalma olmaz.
Kaybedilen su alınınca eski kiloya dönülür.
- Çok düşük kalorili diyetler: Günlük 800 kalorinin
altındaki diyetler sağlık açısından çok tehlikelidir. Kalp atım
bozuklukları, kanda potasyum düşüklüğü, halsizlik, bitkinlik, saçlarda
dökülme ve adet kesilmesi ortaya çıkar.
Sadece light ürünler veya
diyet ürünler yiyerek zayıflayamazsınız. Bunların da
kalorileri vardır. Zayıflamak için insanlar son zamanlarda light
bisküviler, light kek, light reçel, light çikolata ve hatta light
baklava yemektedir. Bu gıdaların da kalorilileri vardır ve devamlı
bunlarla beslenmek sizin kilo almanıza neden olur. Önemli olan bir günde
toplam aldığınız kalorinin miktarıdır. Light bisküvi veya light kek yiyeceğinize 4-5 tane badem
veya ceviz yemek daha iyi ve daha faydalıdır.
Bazı hormon bozuklukları kilo almanın
önemli bir nedenidir. Fazla kilolu bir kişide bu hormon hastalıklarının
olup olmadığı mutlaka araştırılmalıdır. Kilo almanın sık görüldüğü
hormon hastalıkları, sıklıkla tiroid bezi yetmezliği veya böbreküstü
bezinin aşırı çalışmasıdır.
Tiroid bezi boynumuzda bulunan, kelebek şeklinde bir
salgı bezidir ve metabolizmamızı kontrol eden tiroid hormonlarını
salgılar. Tiroid hormonlarının T3 ve T4 olmak üzere iki tipi vardır. Bu
hormonlar az salgılandığında, hipotiroidi dediğimiz hastalık
oluşur, metabolizma az çalışır ve sonunda kilo alınır. Tiroid ameliyatı
geçirenlerde, Hashimoto tiroiditi denen tiroid hastalığı olanlarda ve 50
yaşından sonra kadınların çoğunda tiroid bezi yetmezliği gelişir. Bu
kişilerde halsizlik, yorgunluk, el ve yüzde şişme, unutkanlık, kan
yağlarında yükseklik ve en önemlisi kilo alma olur. Fazla kilolu
kişilerde mutlaka tiroid hormon tetkiklerinin yapılarak tiroid bezinin
az çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir. Tiroid bezi yetmezliğinin
tedavi edilmediği fazla kilolu kişilerde kilo vermek çok zordur. Bu
hastalarda tiroid hormonu tedavisiyle TSH hormon düzeyinin normal
sınırlarda olmasının sağlanması gerekir.
Reaktif hipoglisemi dediğimiz kan şekeri düşüklüğü
kilo alımının ve kilo verilememesinin önemli nedenlerinden birisidir. Bu
kişilerde yemek sonrası kan şekeri düşer ve arkasından tatlı yeme
isteği oluşur. Bu nedenle yapılan tatlı atıştırmaları kilo alımına neden
olur. Pankreas bezinden aşırı insülin hormonu salgılanması ile kendini
gösteren insülin direnci denilen hastalıkta kanda yüksek miktarlarda
bulunan insülin hormonu kan şekerinde düşmeler yaparak kilo alımına
katkıda bulunmaktadır. Bu nedenle zayıflayabilmek için bu yüksek insülin
düzeylerinin azaltılması gerekir. Bazı ilaçlar, kilo verme ve spor
yapmak insülin hormonunu azaltarak kilo vermeye ilave katkıda bulunur.
İnsülin hormonu yüksek kişilerde zayıflama olsa bile tekrar kilo alımı
olmaktadır.
Böbreküstü bezinin aşırı çalışması durumunda bu
bezden fazla miktarda kortizol hormonu üretilir. Kortizol
hormonunun fazlalığı ise, vücutta özellikle karın ve ensede yağ
birikimine ve fazla kilolulığa neden olur. Bazı hastalıkların
tedavisinde kullanılan kortizon ilacı da aynı mekanizma ile kilo
alınmasına neden olmaktadır.
Kadınlarda fazla kiloluluğa neden olan önemli bir
hormon hastalığı da polikistik over sendromu denen ve
yumurtalıkta kist oluşması, tüylenme ve adet bozukluğu ile kendini
gösteren hastalıktır. Bu kadınların önemli bir kısmında fazla kilo ve
şeker hastalığı görülür. Adet bozukluğu, tüylenme ve fazla kilolu
olmanın bir arada olduğu bu hastalarda yumurtalıkların incelenmesi ve bu
hastalığa yönelik tedavilerin yapılması gerekir. Bu şekilde tedavisi
yapılmayan kadınların zayıflaması zordur.
Kadınlarda süt salgılatan hormon olarak bilinen, prolaktin
hormonunun fazla salgılanması da kilo almaya yol açan bir hormon
bozukluğudur. Prolaktin hormonu beynimizde bulunan hipofiz bezinden
salgılanır. Hipofiz bezindeki tümörler aşırı prolaktin hormonu
salgıladığında adetlerde bozulma, memeden süt gelmesi, tüylenme ve kilo
alımı olur.

| |
|
|