|
NODUL VEYA NODULER GUATR
PROF DR METİN ÖZATA
Nodul tiroid bezi içinde oluşan anormal oluşumlardır.
Leblebi büyüklüğünden ceviz büyüklüğüne kadar değişir. Tiroid bezi
içinde oluşan bu anormal dokulara nodül adı verilir. Nodulun neden
oluştuğu henüz bilimsel olarak çözülmüş değildir. Nodullerde % 1-5
oranında kanser riski vardır. Ancak çoğunluğu kanser değildir. Nodulde
kanser olup olmadığını anlamak için bu yüzden mutlaka iğne biyopsisi
yapılması gerekir. Nodulde biyopsi ile kanser yoksa ameliyat gerekmez.
Bu nedenle ameliyat olmadan önce mutlaka bir ENDOKRİN UZMANINA
başvurunuz.
Nodül Nedir?
Tiroid bezinin içinde normal tiroid dokusundan farklı
bir yapıdaki yumru şeklinde veya leblebi , nohut, bazen de nadiren
ceviz veya portakal büyüklüğünde olabilen anormal doku büyümelerine
nodül adı verilir. Nodüllerle birlikte çoğu zaman tiroid bezi de
büyüdüğünden bu hastalığa nodüler guatr adı da verilir.
Bir nodülün hasta ve doktor açısından önemi nodülde
kanser olup olmadığının öğrenilmesidir. İkinci önemli nokta ise nodülün
aşırı hormon salgılama özelliği olup olmadığının ortaya konmasıdır.
Toplumda Her iki Kişiden Birisinde Nodül vardır
Tiroid nodülleri toplumda çok sık görülen bir
hastalıktır. Nodüllerin bir kısmı elle fark edilir ve bunların oranı
toplumda % 7 civarındadır. İyot yetmezliği olan bölgelerde ise el ile
fark edilebilen nodül sıklığı o toplumun % 25’ni bulur. El ile fark
edilemeyen küçük nodül sıklığı ise daha fazladır ve ultrason ile tiroid
bezleri incelendiğinde veya tarama yapıldığında toplumdaki % 50-60
kişide nodül saptanır. Bunun anlamı neredeyse her iki kişiden birisinde
nodül olmasıdır. Ancak kişilerin çoğu bundan habersizdir. İyot
yetmezliği olan bölgelerde nodüler guatr 2-3 kat daha fazla görülür.
Nodül Sıklığı yaşla Birlikte Artış Gösterir
Nodül sıklığı yaşla birlikte artar ve kadınlarda
erkeklere göre 4 kat daha fazla bulunur.
Gebelikte tiroid nodülü çapında artma ve yeni nodül
oluşumu sıklığında artış vardır.
Sıcak veya Soğuk Nodül Ne Demektir?
Bir nodülün sıcak veya soğuk olması sintigrafi
tetkiki ile ortaya konan bir durumdur. Tiroid sintigrafisi teknesyum 99
isimli bir radyoizotop madde ile çekilir. Damardan verilen bu ilaç
tiroid bezine gider. Eğer nodül bu maddeyi tutmaz ise sintigrafi
filminde nodül bir boşluk olarak görülür. İlacı içine almayan bu
nodüllere ‘’soğuk nodül’’ adı verilir. Verilen ilacı tutan
nodüller ise sintigrafide siyah bir şekilde ortaya çıkar. Teknesyumu
tutan bu nodüllere ise ‘’sıcak nodül’’ adı verilir. Eğer nodül
diğer tiroid dokusuna benzer şekilde ilaç tutarsa bu nodüle ‘’ılık
nodül’’ adı verilir.
Soğuk nodüllerde kanser oranı sıcak nodüllere göre
daha fazladır. Buna rağmen sıcak nodüllerde de kanser olabilir. Bu
nedenle bütün nodüllere sıcak veya soğuk olsun mutlaka biyopsi
yapılmalıdır. Biyopsi iki defa yapıldığı halde iyi huylu çıkanlarda
anormal gelişim olmadıkça tekrar biyopsi yapmanın anlamı yoktur.
Kistik Nodül veya Solit Nodül Ne Demektir?
Nodüllerin bir kısmının içinde sıvı birikir ve
bunlara kistik nodül adı verilir. İçinde sıvı olmayan sert nodüllere ise
solit veya sert nodül adı verilir. Bir nodülün kistik veya solit olup
olmadığı tiroid ultrasonu ile anlaşılır.
Tek Nodül veya Çok Nodül Ne Demektir?
Tiroid bezinde bazen tek nodül, bazen birden fazla
nodül olabilir. Tiroid bezinde tek nodül de olsa çok nodül de olsa
tiroid kanser oranı % 5’dir.
Bütün Nodüllere İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi
(İİAB) Yapılması Gerekir
Tiroid iğne biyopsisi tiroid nodüllerinin tanı ve
tedavisinde kullanılan en etkili ve en hassas tetkiktir. Bir nodülde
kanser olup olmadığını anlamak için mutlaka iğne biyopsisi yapılması
gerekir. Diğer tetkiklerle kanser olup olmadığı anlaşılamaz.
Tiroid nodülünün değerlendirilmesine ilk olarak
biyopsi ile başlanmalıdır. Bu durum tek olsun çok olsun tüm nodüller
için geçerlidir. Bir bezde birden fazla nodül varsa tüm nodüllerden ayrı
ayrı biyopsi yapmak gerekir. Kuralımız erişilebilen tüm nodüllere
biyopsi yapılmasıdır. Biyopsi yapılmayan bir nodülde kanser olmadığını
hiçbir tetkik veya kişi garanti edemez. O nedenle palpasyonla (el ile)
erişilemeyen nodüllere de ultrason altında mutlaka biyopsi yapılmalıdır
İyi Huylu, Soğuk ve Tek Nodüllerde Levotiroksin
İlacı İle Tedavi
Tiroid nodülünün iyi huylu olduğu biyopsi ile
anlaşıldıktan sonra, eğer sıcak nodül değilse ve TSH hormonu çok düşük
değilse ve tek nodül ise sentetik T4 ilacı (levotiroksin) ile tedavi
yapmaktayız. Bu ilaç tedavisiyle çapı küçük olan nodüllerde, Hashimoto
hastalığıyla birlikte bulunan nodüllerde ve yeni oluşmuş nodüllerde iyi
cevap alıyoruz. Bu ilaç TSH hormonunun salgılanmasını azaltarak nodülün
büyümesini önler ve küçülmesini sağlar.
 |
