|
ŞEKER HASTALIĞI
PROF DR METİN ÖZATA
Şeker Hastalığı
Vücudumuz kendisi için gerekli olan enerjiyi yediğimiz gıdalardan elde
eder. Yemek yedikten sonra gıdalar bağırsaklarda parçalanarak ufak şeker
parçalarına dönüşür ve daha sonra bağırsaktan emilerek kan akımı
yoluyla vücudumuza dağılır. Enerji sağlanması için kan şekerinin
özellikle kas, karaciğer, yağ ve beyin gibi dokular olmak üzere tüm
organların hücrelerine girmesi gerekir. Kanda bulunan şekerin hücrelere
girmesi pankreas bezinden salgılanan insülin hormonu sayesinde olur.
İnsülin hormonu kanda yoksa veya olduğu halde hücrelerce emilemiyor ve
etki gösteremiyorsa kandaki şeker hücreye giremediğinden birikir ve
şekeriniz yükselmeye başlar. İşte kan şekerinin sabah aç karna yapılan
ölçümde 126 mg/dl yi geçmesi durumuna şeker hastalığı diyoruz. Kanda
şekeri 180 mg/dl’yi geçince idrarla atılmaya başlar, yani idrarınızda
şeker çıkar. Açlık kan şekeri 90 mg/dl üzerinde ise kan şekeriniz
bozulmaya başlamış demektir. Hemen bir ENDOKRİN uzmanına başvurunuz.
Şekerim sınırda diye kendinizi aldatmayınız.
Şeker Hastalığının Belirtileri
Tip 1 şeker hastalarında çok su içme, çok idrara gitme, çok yemek
yenmesine karşın kilo verme gibi şikayetler çok belirgin olduğu halde
Tip 2 şeker hastalarında bu belirtiler silik olabilir ve hastalık sinsi
bir şekilde başlar. Bu kişilerin çoğunda hiçbir şikayet olmayabilir.
Bazı hastalarda ise sık idrara gitme, aşırı açlık, zayıflama, halsizlik,
görmede bulanıklık, kadınlarda vajinal kaşıntı, susuzluk ve çok su içme
gibi belirtiler ortaya çıkabilir.
Şeker hastalığında görülen belirtiler şunlardır:
Çok su içme ve ağız kuruması
Çok idrara gitme
Çok acıkma
Çok yemek yemeye rağmen zayıflama ve halsizlik
Yaraların geç iyileşmesi
Cildin kuru ve kaşıntılı olması
Ayaklarda uyuşma ve karıncalanma
Görmede bulanıklık
Vajinal kaşıntı
Yemeklerden sonra uyku gelmesi
Tatlıya düşkünlük
Sinirlilik
El ayalarında ve ayak altlarında yanma
Uzun açlıklarda el-ayak titremesi
Horlama
Şeker Hastalığının Gelişim Evreleri
Şeker hastalığı 4 aşamada adı adım gelişir. Aşağıda verilen bu aşamaları
çoğu zaman fark etme imkanı olmaz.
Şeker hastalığının gelişim evreleri şunlardır: :
1.Reaktif hipoglisemi (Kan şekeri düşüklüğü) evresi
Ailesinde şeker hastalığı olan kişilerde şeker hastalığı ortaya çıkmadan
3-4 yıl öncesi yemek sonrası kan şekerinde düşmeler olmaya başlar. Bunu
anlamak için 3 veya 4 saatlik şeker yükleme testi yapılır. 3. ve 4.
saatte kan şekerini 80 mg/ dl’nin altına düşmesine hipoglisemi veya kan
şekeri düşüklüğü diyoruz. Bu esnada terleme, çarpıntı, nabız ve bazen
tansiyon yükselmesi görülür. Bu durumun nedeni insülin seviyesinin yenen
yemek sonrası kanda hızla yükselmesi ve daha sonra insülinin kan
şekerini düşürmesidir.
2.Dönem: Açlık kan şekerinde bozukluk:
Açlık kan şekerinin 90 ile 126 mg./dl arasında olmasıdır. Bu kişilerde
tokluk kan şekeri normaldir.
3.Dönem: Tokluk kan şekerinde yükselme:
Tokluk kan şekerinin, yani yemek sonrası 2. saatteki kan şekerinin 140
ile 199 mg/dl arasında olması durumudur. Bu duruma “gizli şeker “
hastalığı da denir. Bu hastaların % 30’unda 10 yıl içinde şeker
hastalığı gelişir. Gizli şeker hastalarında sağlıklı beslenme ve
egzersiz büyük önem taşır. Bu hastalarda kalp, göz, böbrek ve sinir
hasarları gelişebilir. Bu nedenle gizli şeker ciddiye alınmalı ve
kontrollere gidilmelidir.
4.Dönem: Aşikar Şeker Hastalığı:
Bu dönemde şeker hastalığı ortaya çıkmıştır. Artık açlık kan şekeri 126
mg/dl veya daha yüksektir veya tokluk kan şekeri 2. saatte 200mg/dl’den
daha yüksektir.
 |